TcfZCCm4eIo


Yasujirô Ozu imzalı Late Spring filmindeki bir sahnede, aniden bir vazoya yapılan kesmeyi inceleyen video essay, sinema teorisyenlerinin ve yönetmenlerin yorumlarını mercek altına alıyor.

Sinema tarihinin usta yönetmenlerinden Yasujirô Ozu, 1927 yılında Zange no yaiba – Blade of Penitence filmi ile başladığı yönetmenlik kariyerinde 56 filme imza attı. Tüm kuşakların ilham aldığı yönetmen, kendine has yalın anlatım tarzı ile çoğunlukla Japon toplumuna, aile yaşamının dinamiklerine ve zamanla toplumdaki değişimlere odaklandı. Usta yönetmen, özellikle 1949 yapımı Banshun – Late Spring, 1951 yapımı Bakushû – Early Summer ve 1953 yapımı Tôkyô Monogatari – Tokyo Story filmlerinden oluşan Noriko üçlemesinde Noriko adlı bir kadın üzerinden aile hayatının bağlarını inceliyor. Öyle ki bu üçlemenin son filmi Tokyo Story, sinema tarihinin en iyi filmlerinden biri olarak gösteriliyor.

Ozu, hikâyenin ve oyunculukların yalın anlatım tarzından işaret ettiği noktalar bir yana, teknik anlamda altına imza attığı işler, ortaya koyduğu yenilikçi bakış açısını gösterir. Kamerayı koyduğu yer ile sinemada farklı bir anlam yaratan pillow shot ile filmlerinde farklı bir estetik yakalar. Ozu’nun bir filminde yaptığı bir kesme ise, hakkında çokça teori üretilmesine, görüşler sunulmasına yol açmıştır. Noriko üçlemesinin ilk filmi olan Late Spring filminin sonlarında baba ile kızın olduğu sahnede, Ozu’nun odada bulunan bir vazoyu kadrajlayarak yaptığı kesme David Bordwell, Kristin Thompson, Paul Schrader, Gilles Deleuze gibi isimlerin dikkatini bir hayli çekmişti. Nerdwriter1 kanalının hazırladığı video essay, Ozu’nun bu kesmeyi neden yapmış olabileceğine dair yorumlara odaklanıyor.

Yasujirô Ozu ve Tek Bir Kesme ile Yarattığı Anlam Derinliği

Söz konusu sahneye kısaca değinmek gerekirse, evlenmek üzere olan ve birlikte yaşadığı babasından ayrılmak durumunda kalacak bir kadındır Noriko. Ancak babasından ayrılmak istemez. Babası ise onun hak ettiği hayatı yaşamasına engel olmak istemez. Böylesinin daha doğru olacağını düşünse de o da kızı gibi bu ayrılıştan dolayı memnun değildir. Ancak Ozu’nun filmlerde üstünde durduğu bir nokta da karakterlerin toplum ile olan ilişkisidir. Toplumun aile hayatı üzerinde yarattığı baskı, karakterlerin kendi beklenti ve ihtiyaçlarının önüne geçmiştir.

İncelenen sahnede ise Noriko ve babası arasındaki konuşmayı görürüz. Daha doğrusu Noriko’nun evden gitmeyip babasıyla kalma isteği hakkındaki konuşması. Yüzünde hüzünlü bir ifade vardır, sonrasında babasına bakar ve gözlerini kapadığını görür. Noriko’yu izlerken bir anda odada bulunan, bambu ağaçlarının gölgesinin görüldüğü bir pencere ve önünde de bir vazo planı görülür. Sonrasında Ozu tekrar Noriko’yu bize gösteriyor. İşte bu kesme Ozu’nun seyircinin filmi izleme deneyimine olan bir müdahale midir, bir metaforik bir montaj mıdır acaba?

Vazo Planına Dair Farklı Görüşler

Video essay, bu kesme ile ilgili film kuramcılarının, yorumcuların, yazarların açıklamalarına odaklanıyor. Japon kültürü ve sineması üzerine çalışan tarihçi, yazar Donald Ritchie, normalde beklenenin Noriko’nun yüzündeki değişim ile duygusal geçişin deneyimlenmesi olduğunu ifade ediyor. Ancak Yasujirô Ozu bu beklentinin yerine araya bir nesne koyarak pek sık görülmeyen bir tercih yapıyor. Ritchie, bu tercihin mutlaka incelenmesi gereken bir şey olduğunu söylerken bu kesmenin nedeni olarak Ozu’nun, izleyicinin Noriko’nun hislerini izlemek yerine düşünmesini ve hayal etmesini istemesi olarak görüyor. 

Raging Bull ve Taxi Driver filmlerinin senaristi Paul Schrader‘a da essay‘de yer veriliyor. Schrader, bu kesmenin Ozu’nun insan bilincinin sınırlarını aşan tarzının bir işareti olduğunu ileri sürüyor. Noriko’nun hislerini izlerken bu vazoya yapılan kesmenin Ozu’nun sadece belirli bir duruma değil tüm uğraşların ve hayatın gerçekliğinin geçici oluşuna dair Zen benzeri derin bir düşünce biçimini tetiklediğini belirtiyor. 

Sinema kuramları üzerine yazdığı kitaplarla bilinen film teorisyeni David Bordwell, bu kesmeyi daha teknik bir yerden yorumluyor. Bordwell, Ozu’nun yaptığı oyuna dikkat çekiyor. Noriko’nun bakış açısında olmayan bir nesneye yapılan kesmenin normal bir POV-shot ile sağlanan öznelliği engellediğini söylüyor. Böylelikle farklı açıların hikâyeyi yalnızca Noriko’nun perspektifinden izlenmemesini sağladığını söylüyor. 

Video essay birçok önemli ismin dikkate alınmasını gerektiren yorumlarını barındırıyor. Ozu yalın ve güçlü bir toplum ve aile panoraması çizmiş olsa da filmi derinleştirmek için fazlalıklara ihtiyaç duymuyor. Tek bir kesme birçok şey anlatmaya yetiyor. Nerdwriter1 kanalının hazırladığı video essay’i buradan izleyebilirsiniz.

Kaynak: Nerdwriter1

Daha yazı yok.
Filmloverss.com size daha iyi hizmet sunmak için çerezleri kullanır. Sitede gezerek çerezlere izin vermiş sayılırsınız. Ayrıntılı bilgi close-cookie-information